Ostatnie zmiany: 2 lutego 2009
NonVisual Desktop Access (NVDA) to darmowe i wolne oprogramowanie udźwiękawiające dla systemu operacyjnego Microsoft Windows. Program ten pozwala osobom niewidomym i niedowidzącym korzystać z komputera bez ponoszenia większych kosztów niż osoby widzące. Informacja o tym, co jest widoczne na ekranie, przekazywana jest przez syntezator mowy, NVDA pełni więc rolę czytnika ekranowego (screenreadera).
Główna strona domowa programu (w języku angielskim), na której możesz znaleźć pliki do pobrania, informacje o projekcie, kod źródłowy programu i inne zasoby, jest dostępna pod adresem www.nvda-project.org
Możesz odwiedzić także polską stronę internetową poświęconą programowi i jego użytkownikom pod adresem www.nvda.pl
NVDA oferuje między innymi:
Program NVDA został przetłumaczony na ponad 20 języków, w tym: afrykanerski, brazylijski, chiński tradycyjny, chorwacki, czeski, fiński, francuski, galicyjski, hiszpański, japoński, niemiecki, polski, portugalski, rosyjski, słowacki, tajski, ukraiński, węgierski, wietnamski oraz włoski.
NVDA oferuje wiele wersji językowych interfejsu i daje możliwość odczytywania treści w każdym języku wspieranym przez zainstalowany w systemie syntezator mowy.
Podstawowym, dołączonym do programu syntezatorem mowy jest darmowy wielojęzyczny syntezator eSpeak, który jest wolnym oprogramowaniem. Dodatkowo NVDA współpracuje z syntezatorami zgodnymi ze standardem SAPI4 i SAPI5 oraz syntezatorem mowy Audiologic.
Użytkownicy, którzy posiadają monitor brajlowski, mogą za pomocą NVDA odczytywać w brajlu informacje z ekranu. Program NVDA posiada między innymi wsparcie dla monitorów Freedom Scientific Pacmate, Focus, Handy Tech, a także wielu innych kompatybilnych z BRLTTY.
Podczas gdy komercyjne czytniki ekranowe są zazwyczaj dopasowane do aktualnych trendów rynkowych, NVDA stworzony został głównie z myślą o użytkownikach. Pomimo, iż program nie jest tak stabilny, jak jego płatne odpowiedniki, dzięki funkcjom niedostępnym w innych programach może być z powodzeniem używany jako konkurencyjne narzędzie służące także do testowania innowacji. Przykładem takiej funkcji jest możliwość sygnalizowania dźwiękiem przesuwania się paska postępu: w miarę jak pasek postępu zbliża się do końca, dźwięk staje się coraz wyższy. Z podobnej funkcji korzystają co prawda też inne aplikacje, jednak nie została ona nigdy oficjalnie włączona do kodu źródłowego żadnego innego czytnika ekranowego dla systemu Windows.
Program NVDA napisany został w języku Python. Modułowa konstrukcja programu umożliwia szybkie dodawanie nowych funkcji oraz wsparcia dla kolejnych aplikacji. Możliwość definiowania własnych wirtualnych buforów pozwala na wyświetlanie złożonych dokumentów i skomplikowanych zestawów danych, a dodawanie nowych obiektów NVDA zapewnia wsparcie dla różnorodnych elementów okien systemu Windows. Zadaniem NVDA jest sprawienie, by elementy systemu operacyjnego lub aplikacji stały się jak najbardziej dostępne dla użytkownika, dzięki czemu będzie on samodzielnie mógł poszukiwać potrzebnych informacji. NVDA nie stara się więc dodawać do systemu dodatkowych funkcji specjalnych, by nie przytłaczać użytkownika informacjami i nie komplikować pracy z komputerem.
Do komunikacji z systemem operacyjnym NVDA korzysta zarówno z funkcji systemowych, technologii Microsoft Active Accessibility (MSAA), IAccessible2, Java Access Bridge, jak i interfejsów dostarczonych przez konkretne aplikacje. Program nie używa specjalnych sterowników wideo, nie analizuje więc obrazu na ekranie, a w swoim działaniu opiera się przede wszystkim na informacjach dostarczanych przez interfejsy ułatwień dostępu.
NVDA 2006-2009 wszelkie prawa zastrzeżone.
NVDA jest objęty przez GNU General Public License (wersja 2). Możesz za darmo udostępniać ten program i dowolnie zmieniać go, pod warunkiem, że dołączysz do niego tę licencję oraz udostępnisz pełny kod źródłowy każdemu zainteresowanemu. Dotyczy to zarówno oryginalnej wersji programu, jak i jego zmienionych kopii, a także każdego innego oprogramowania, które korzysta z kodu zaczerpniętego z tego programu. Dokładne brzmienie licencji znajdziesz online: zapoznaj się z pełną treścią licencji.
Program NVDA można pobrać ze strony internetowej znajdującej sie pod adresem: http://www.nvda-project.org/
Na stronie w sekcji "Download" (Pobieranie) znajduje się link do najnowszej wersji programu.
Obecnie dostępne są do pobrania dwie wersje NVDA. Jedna umożliwia instalację programu w systemie, dzięki czemu może on w każdej chwili zostać uruchomiony z Menu Start. Druga, przenośna wersja programu, dostępna jest w postaci archiwum zip, nie wymaga instalacji i może zostać uruchomiona z pamięci USB lub płyty.
Po pobraniu pliku instalacyjnego ze strony http://www.nvda-project.org/ uruchom instalator podwójnym kliknięciem lub za pomocą klawisza Enter.
Podczas ładowania instalatora usłyszysz dźwięk. Po załadowaniu uruchomiona zostanie tymczasowa kopia NVDA, która za pomocą komunikatów głosowych przeprowadzi cię przez proces instalacji. Jeśli podczas instalacji inna kopia programu NVDA była uruchomiona, instalator zamknie ją, informując o tym za pomocą komunikatu. Zamknięcie poprzedniej kopii programu jest konieczne w celu poprawnego zainstalowania nowej wersji NVDA. Na tym etapie instalator usunie poprzednio zainstalowane kopie programu i rozpocznie instalowanie nowej.
Po zakończeniu procesu instalator powiadomi cię, iż program NVDA został poprawienie zainstalowany i poprosi o zrestartowanie komputera. Jeśli system nie zostanie zrestartowany, program może nie działać poprawnie.
Po pobraniu pliku zip ze strony http://www.nvda-project.org/ rozpakuj archiwum w dowolne miejsce na dysku twardym, przenośnej pamięci USB bądź innym nośniku (na przykład płycie CD).
W celu uruchomienia programu zainstalowanego za pomocą instalatora wybierz NVDA z menu Programy w Menu Start lub użyj skrótu Control+Alt+N.
W celu uruchomienia przenośnej wersji NVDA uruchom rozpakowany plik nvda.exe za pomocą podwójnego kliknięcia lub klawisza Enter.
Po uruchomieniu NVDA usłyszysz coraz wyższe dźwięki wskazujące, że program się ładuje. Następnie usłyszysz komunikat: "Uruchomiono NVDA". Czas uruchamiania zależy od wydajności twojego komputera oraz od tego, czy program uruchomiony został z dysku, pamięci USB czy z płyty. W przypadku korzystania z wolniejszych nośników można usłyszeć komunikat: "Ładowanie podsystemów, proszę czekać..."
Jeśli podczas uruchamiania programu nie zostały odtworzone powyższe komunikaty, dał się słyszeć dźwięk oznaczający błąd systemu Windows lub dźwięki o coraz niższej wysokości, oznacza to, iż NVDA nie działa prawidłowo i należy zgłosić powstały problem do pomocy technicznej. Wskazówki dotyczące zgłaszania problemów znajdują się na stronie internetowej http://www.nvda-project.org/.
Przy pierwszym uruchomieniu NVDA wyświetli ekran powitalny z podstawowymi informacjami o działaniu programu (więcej informacji w kolejnych rozdziałach). W oknie powitalnym możesz także za pomocą dwóch pól wyboru ustalić, czy klawisz CapsLock ma zostać użyty jako specjalny klawisz NVDA oraz czy ekran powitalny ma być wyświetlany przy każdym uruchomieniu NVDA. Ustawienia te możesz w każdej chwili zmienić oraz wyświetlić okno powitalne ponownie za pomocą menu NVDA.
Większość poleceń programu NVDA składa się z kombinacji klawiszy, w tym specjalnego klawisza NVDA. Wyjątkiem są polecenia przeglądu tekstu, które przypisane są do pojedynczych klawiszy numerycznych.
Domyślnie zarówno klawisz Insert znajdujący się na klawiaturze numerycznej, jak i klawisz Insert znajdujący się w pobliżu klawiszy strzałek, mogą zostać użyte jako specjalny klawisz NVDA. Możliwe jest również używanie CapsLock jako klawisza NVDA. W tym przypadku pojedyncze naciśnięcie CapsLock spowoduje, iż będzie on zachowywał się jak klawisz NVDA, natomiast szybkie podwójne naciśnięcie spowoduje, że będzie się on zachowywał jak zwyczajny klawisz CapsLock (będzie przełączał wielkie i małe litery).
W dalszej części tego podręcznika kombinacje specjalnego klawisza NVDA z innym klawiszem będą zapisywane skrótowo jako NVDA+klawisz. W zależności od tego, które klawisze ustawisz jako specjalne klawisze NVDA (domyślnie jest to Insert), taka kombinacja może oznaczać zarówno Insert+klawisz jak i CapsLock+klawisz. Zwróć też uwagę, że przy wypowiadaniu nazw klawiszy program będzie mówić "NVDA" zamiast "Insert" lub zamiast "CapsLock" w zależności od ustawienia.
Aby wykonać polecenie NVDA+klawisz, należy najpierw wcisnąć klawisz NVDA i wciąż przytrzymując go wciśniętego, nacisnąć drugi klawisz. Przypomina to dokładnie sposób, w jaki posługujesz się klawiszem Shift.
Większość klawiszy poleceń opisanych zostanie w dalszej części podręcznika, jednak najprostszym sposobem zapoznania się z nimi jest włączenie pomocy klawiatury.
Aby włączyć pomoc klawiatury, naciśnij NVDA+1. Naciśnięcie tej samej kombinacji klawiszy po raz drugi wyłącza pomoc klawiatury. W trybie pomocy klawiatury naciśnięcie danego klawisza spowoduje odczytanie jego funkcji (jeśli jakąś posiada) nie powodując żadnej akcji. W tym trybie możesz więc eksperymentować bezpiecznie.
Menu NVDA pozwala na zmianę ustawień, dostęp do pomocy, zachowywanie bieżących ustawień lub przywracanie ustawień wcześniej zapisanych oraz na wyjście z programu.
Gdy program NVDA jest uruchomiony, wejście do menu odbywać się może na dwa sposoby: naciśnięcie NVDA+N lub kliknięcie prawym przyciskiem myszy w ikonę programu znajdującą się w obszarze powiadomień. Aby wejść do obszaru powiadomień naciśnij klawisz Windows+B, przejdź strzałkami kursora do ikony NVDA i naciśnij klawisz Aplikacje (w większości klawiatur umieszczony obok prawego klawisza Ctrl). Spowoduje to rozwinięcie menu. Nawigacja w menu odbywa się za pomocą strzałek, natomiast aby aktywować wybrany element naciśnij Enter. W menu znajduje się sześć pozycji. Pierwsze trzy stanowią: Ustawienia, Narzędzia oraz Pomoc. W menu Ustawienia dostępne się opcje pozwalające na konfigurację programu, menu Narzędzia oferuje podgląd logów oraz dostęp do konsoli Pythona (dla deweloperów), natomiast w menu Pomoc znajdują się między innymi Podręcznik użytkownika oraz Wykaz klawiszy poleceń. Czwarta pozycja menu (Przywróć zapisane ustawienia) pozwala na przywrócenie zapisanej konfiguracji, a piąta (Zapisz ustawienia) na zapisanie bieżącej konfiguracji. Ostatnia pozycja to wyjście z programu. Program zakończyć można również wciskając NVDA+Q.
Dostęp do wszystkich opcji z menu Ustawienia oraz do zapisywania i przywracania ustawień odbywać się może także za pomocą skrótów klawiaturowych. W celu uzyskania dalszych informacji na ten temat sprawdź Wykaz klawiszy poleceń dostępny w menu Pomoc.
We wszystkich oknach dialogowych dostępnych w menu Ustawienia dostępne są przyciski OK i Anuluj. Aby zaakceptować wprowadzone w ustawieniach zmiany wybierz przycisk OK lub naciśnij klawisz Enter. Aby zamknąć okno dialogowe bez akceptowania zmian, wybierz przycisk Anuluj lub naciśnij klawisz Esc.
Skrót klawiatury: NVDA+Control+G. Okno dialogowe Główne ustawienia zawiera następujące elementy.
Skrót klawiatury: NVDA+Control+S. Okno dialogowe Syntezator pozwala wybrać syntezator, którego NVDA używać będzie do odczytywania komunikatów.
W polu rozwijalnym za pomocą strzałek wybierz jeden z umieszczonych na liście syntezatorów, a następnie naciśnij OK. Jeśli pojawi się błąd przy ładowaniu wybranego syntezatora, program NVDA powiadomi o tym wyświetlając komunikat. Do momentu, aż nowo wybrany syntezator nie zostanie poprawnie załadowany, stary syntezator będzie nadal działał i odczytywał komunikaty.
Do obsługiwanych przez NVDA syntezatorów należą obecnie: eSpeak, SAPI4, SAPI5, Audiologic oraz dwa dodatkowe syntezatory wirtualne: Okno i Cisza.
Podstawowym, dołączonym do programu syntezatorem mowy jest eSpeak. Nie wymaga on instalacji żadnych specjalnych sterowników ani środowiska uruchomieniowego SAPI. Jest to domyślnie wybrany syntezator, który działa w każdym systemie operacyjnym kompatybilnym z NVDA.
Opcja SAPI4 pozwala na korzystanie z zainstalowanych w systemie syntezatorów zgodnych ze standardem SAPI4 (w tym również głosów Eloquence).
Opcja SAPI5 pozwala na korzystanie z zainstalowanych w systemie syntezatorów zgodnych ze standardem SAPI5 oraz z nowszych głosów systemu Microsoft. Domyślnym głosem dla systemu XP jest Microsoft Sam, dla systemu Vista - Microsoft Anna.
Opcja wirtualnego syntezatora wyświetlającego tekst w oknie jest przydatna głównie dla deweloperów. Wybranie jej spowoduje, że NVDA zamiast odczytywać tekst, będzie wyświetlać go w oknie.
Wybór syntezatora Cisza spowoduje, że NVDA nie będzie w ogóle odczytywać żadnych komunikatów.
Pomimo iż w systemie może być zainstalowane kilka różnych głosów SAPI4 i SAPI5, w polu rozwijalnym w oknie dialogowym Syntezator widoczne będą tylko nazwy SAPI4 i SAPI5. Aby wybrać któryś z głosów SAPI4 lub SAPI5, najpierw wybierz odpowiednią opcję w polu rozwijalnym w oknie Syntezator. Następnie przejdź do okna Ustawienia głosu w menu Ustawienia i tam wybierz jeden z zainstalowanych głosów odpowiadających wybranemu standardowi.
Skrót klawiatury: NVDA+Control+V. Za pomocą okna dialogowego Ustawienia głosu dostosować możesz podstawowe parametry syntezy mowy.
Podczas pracy z monitorem brajlowskim możesz zmieniać źródło, z którego jest pobierany tekst prezentowany na urządzeniu, za pomocą skrótu Control+NVDA+T. Skrót ten przełącza między dwiema opcjami: fokus oraz punkt przeglądu. Opcja "fokus" oznacza, że monitor brajlowski prezentuje to, do czego mamy dostęp za pomocą strzałek lub klawisza Tab, czyli poprzez nawigowanie za pomocą fokusu. Opcja "punkt przeglądu" oznacza, że monitor brajlowski prezentuje tekst zawarty w obiektach na ekranie, po którym można się poruszać niezależnie od fokusu.
Skrót klawiatury: Control+NVDA+K. W ustawieniach klawiatury zmienić możesz następujące opcje:
Skrót klawiatury: Control+NVDA+M. W ustawieniach myszy zmienić możesz następujące opcje:
Skrót klawiatury: Control+NVDA+O. W ustawieniach prezentacji obiektów zmienić możesz następujące opcje:
Skrót klawiatury: NVDA+Control+B.
Zalecane programy posiadające aktualnie pełną obsługę wirtualnych buforów to: Mozilla Firefox 3.0, Thunderbird 3.0 oraz Seamonkey 2.0.
Uwaga: programy Microsoft Internet Explorer, Outlook oraz Acrobat Reader mają obecnie jedynie częściowe wsparcie dla wirtualnych buforów, dlatego część opcji opisanych poniżej może być w ich przypadku niedostępna.
W oknie dialogowym Wirtualne bufory zmienić możesz następujące opcje:
Skrót klawiatury: NVDA+Control+D. Wszystkie znajdujące się tu pola umożliwiają wybór informacji dotyczących formatowania, które będą odczytywane w miarę przesuwania kursora w obrębie dokumentu. Na przykład jeśli zaznaczysz pole: "Podaj nazwę fontu", za każdym razem kiedy w tekście zmieni sie czcionka, jej nazwa zostanie odczytana przez NVDA.
Możesz wybrać między innymi, czy NVDA ma powiadamiać o nazwie fontu, rozmiarze i atrybutach czcionki, stylu i wyrównaniu tekstu, tabelach, numerach stron, numerach wierszy, błędach pisowni, nagłówkach i innych elementach.
NVDA zapisuje swoje ustawienia w pliku o nazwie nvda.ini w katalogu głównym programu. Plik pozwala na ustawianie dodatkowych opcji, które nie posiadają jeszcze odpowiedników w oknach dialogowych. Uwaga: zmiana pliku polecana tylko zaawansowanym użytkownikom programu.
NVDA domyślnie nie zapisuje ustawień automatycznie. Jeśli zamkniesz program i uruchomisz go ponownie, zostaną przywrócone poprzednio zapisane (lub oryginalne) ustawienia. Istnieją dwa sposoby zapisywania zmienionych ustawień. Pierwszym z nich jest wybranie opcji "Zapisz ustawienia przed wyjściem" w oknie dialogowym Główne ustawienia. Druga możliwość to wybranie polecenia "Zapisz ustawienia" z menu NVDA (skrót Control+NVDA+C).
Jeśli uruchamiasz NVDA z nośnika tylko do odczytu (read-only), takiego jak płyta CD, zapisanie ustawień nie będzie możliwe i NVDA poinformuje cię o tym.
Jeśli przez pomyłkę zmienisz ustawienia programu, możesz skorzystać z opcji "Przywróć zapisane ustawienia" dostępnej z menu NVDA lub za pomocą skrótu Control+NVDA+R, co przywróci poprzednio zapisane ustawienia.
Najczęściej używaną metodą nawigacji wśród okien i formularzy w systemie Windows jest nawigacja przy użyciu fokusu. Odbywa się ona za pomocą klawiatury - na przykład gdy naciskasz Tab by przejść od jednej kontrolki do następnej, Shift+Tab by przejść do poprzedniej kontrolki, Alt by dostać się do menu programu czy też Alt+Tab by przełączać się między działającymi aplikacjami. Za każdym razem NVDA będzie informować cię o obiekcie, który aktualnie posiada fokus.
Kiedy dany obiekt uzyska fokus, NVDA poinformuje cię o jego nazwie, typie, stanie, wartości, opisie i skrócie klawiszowym, poda także informacje dotyczące jego pozycjonowania na stronie.
Skróty klawiszowe przydatne przy nawigacji za pomocą fokusu:
Jeśli obiekt, który aktualnie posiada fokus, ma również kursor klawiatury (służący do edycji tekstu), możesz za pomocą klawiszy strzałek przesuwać kursor i zaznaczać tekst. NVDA będzie odczytywać znajdujące się w obiekcie znaki, wyrazy i całe wiersze, a także informować cię o zaznaczaniu tekstu.
Jeśli przesuwasz kursor klawiatury, umowny punkt przeglądu w tekście także będzie się zmieniał, tak by nadążyć za kursorem.
Naciśnięcie skrótu NVDA+Strzałka w dół spowoduje odczytanie całego tekstu znajdującego się w obiekcie. W miarę czytania będzie przesuwać się kursor klawiatury. Podobny efekt uzyskamy naciskając klawisz Numpad plus, z tą jednak różnicą, że w tym przypadku przesuwa się jedynie umowny punkt przeglądu nie zmieniając pozycji kursora.
Jeśli chcesz poruszać się w obrębie okien i aplikacji bez zmiany fokusu, możesz użyć nawigacji wśród hierarchii obiektów. Pozwala ona na poruszanie się po wszystkich oknach systemu niczym po drzewie. Pierwszym elementem (korzeniem) drzewa jest okno pulpitu, zaś aktualnie działające aplikacje są jego gałęziami (potomkami). Od nich odchodzą kolejne gałęzie, reprezentujące występujące w aplikacji okna i obiekty. Oddalając się od korzenia drzewa przechodzić będziesz od elementów najbardziej ogólnych (pulpit, aplikacja, okno, formularz) do bardziej szczegółowych (przycisk, pole wyboru). W ten sposób powstaje hierarchia obiektów, w której obiekty podobnej rangi znajdują się na tym samym poziomie (na jednym poziomie będą więc na przykład wszystkie elementy formularza).
Struktura drzewiasta opiera się na logicznych zależnościach między obiektami i nie zależy od położenia na ekranie, w którym obiekty te się znajdują. Pomimo, iż taka nawigacja na pierwszy rzut oka może wydawać się niezrozumiała i skomplikowana, pozwala jednak poruszać się po systemie w logiczny sposób i znacznie ułatwia wyszukiwanie informacji.
Do nawigacji w hierarchii obiektów przydatne są następujące skróty (Uwaga: Aby skróty na klawiaturze numerycznej (numpad) działały poprawnie, należy wyłączyć klawisz Num Lock)
Bieżący obiekt zmienia się wraz z przenoszeniem fokusu. Jeśli chcesz pozostać w hierarchii nawigacji przy bieżącym obiekcie tak, by nie zmieniał się przy przenoszeniu fokusu, możesz wyłączyć opcję "Fokus zmienia bieżący obiekt" skrótem NVDA+7.
NVDA umożliwia przegląd tekstu w bieżącym obiekcie w hierarchii nawigacji. Tekst może być odczytywany znakami, wyrazami lub wierszami. Opcja ta jest szczególnie przydatna w przypadku aplikacji z konsolą, gdzie nie ma kursora klawiatury lub kursor klawiatury ma tylko ograniczone możliwości działania.
(Uwaga: Aby skróty na klawiaturze numerycznej (numpad) działały poprawnie, należy wyłączyć klawisz Num Lock)Jeśli bieżący obiekt posiada kursor klawiatury (służący do normalnej edycji tekstu), punkt przeglądu przesuwa się tak, by nadążyć za kursorem. Jeśli chcesz by punkt przeglądu pozostał w tym samym miejscu (nie przesuwał się wraz z kursorem) wyłącz opcję: "Kursor przesuwa punkt przeglądu" naciskając NVDA+6.
Podczas przeglądania możesz kopiować fragmenty tekstu. Na przykład jeśli chcesz skopiować znajdujący się w okienku czatu adres e-mail, przesuń punkt przeglądu do pierwszego znaku, od którego chcesz rozpocząć kopiowanie i naciśnij NVDA+F9. Następnie przejdź do ostatniego znaku, na którym chcesz zakończyć kopiowanie i naciśnij NVDA+F10. Tekst zostanie skopiowany do schowka. Kopiowanie tekstu w ten sposób zalecane jest dla aplikacji, które nie posiadają kursora klawiatury. Jeśli program, którego używasz, pozwala na nawigację za pomocą kursora klawiatury, dużo lepsze efekty uzyskasz zaznaczając i kopiując tekst normalnie, za pomocą skrótu Control+C.
Gdy poruszasz myszą, NVDA może odczytywać tekst znajdujący się bezpośrednio pod jej wskaźnikiem. W zależności od typu okna zawierającego tekst odczytany może zostać cały paragraf lub pojedynczy wiersz.
Możesz także skonfigurować NVDA w taki sposób, aby oprócz odczytywania tekstu program informował również o typie obiektu lub kontrolki, nad którym aktualnie znajduje się wskaźnik myszy.
NVDA może za pomocą dźwięków przekazywać położenie myszy na ekranie. Jeśli wskaźnik myszy będzie poruszał sie w górę ekranu, to wydawane dźwięki będą coraz wyższe, a jeśli w dół, to coraz niższe. Podobnie jeśli wskaźnik będzie poruszał się w lewo, to dźwięki będą dochodzić z lewej strony, jeśli w prawo, to z prawej. Aby sygnalizowanie dźwiękiem położenia myszy działało prawidłowo, komputer powinien być wyposażony w głośniki stereofoniczne.
Wyżej wymienione opcje dotyczące nawigacji myszą nie są domyślnie włączone w programie. Możesz skonfigurować je korzystając z okna dialogowego "Ustawienia myszy" dostępnego z menu Ustawienia.
Złożone dokumenty przeznaczone tylko do odczytywania, na przykład strony internetowe, przedstawiane są w NVDA w postaci wirtualnego bufora.
Wirtualny bufor stanowi liniowy odpowiednik treści strony internetowej, po którym użytkownik może poruszać się za pomocą strzałek. Informacje o typach napotykanych elementów (na przykład nagłówkach, linkach, wypunktowaniach) odczytywane są w miarę poruszania się po dokumencie.
NVDA oferuje dwa tryby pracy z wirtualnym buforem. Pierwszy z nich to tryb przeglądania, przeznaczony do czytania treści stron. W tym trybie możesz poruszać się po tekście za pomocą wirtualnego kursora, możesz także naciskając litery szybkiej nawigacji przechodzić błyskawicznie do następnego lub poprzedniego elementu wybranego typu, na przykład nagłówka.
Drugi tryb pracy z wirtualnym buforem to tryb formularza, który pozwala na interakcję z polami formularzy występującymi na stronie (mogą to być pola tekstowe, pola rozwijalne, przyciski itp).
NVDA zmienia te dwa tryby pracy automatycznie. Jeśli będąc w trybie przeglądania i nawigując po stronie dojdziesz do elementu, który wymagać może bezpośredniej interakcji, NVDA przełączy się w tryb formularza, umożliwiając ci na przykład wpisanie tekstu w pole tekstowe. Jeśli następnie przejdziesz dalej do zwykłej treści strony, program powróci do trybu przeglądania. Ręczne przejście do trybu formularza odbywa się za pomocą skrótu NVDA+Spacja. Aby powrócić do trybu przeglądania możesz nacisnąć klawisz Escape lub ponownie NVDA+Spacja. Okno dialogowe z ustawieniami wirtualnego bufora możesz otworzyć z menu NVDA. Ustawienia te pozwolą ci na przykład na wyłączenie automatycznego zmieniania trybów.
Obecnie wirtualne bufory używane są do przeglądania dokumentów w programach Mozilla Firefox, Microsoft Internet Explorer oraz Adobe Reader.
Aplikacje Internet Explorer i Adobe Reader mają tylko częściowe wsparcie dla wirtualnych buforów i nie obsługują zawartości dynamicznej, listy linków ani liter szybkiej nawigacji. Do przeglądania stron internetowych polecana jest aplikacja Mozilla Firefox która w chwili obecnej w pełni wspiera korzystanie z wirtualnych buforów.
Znajdując się w trybie przeglądania NVDA pozwala na szybkie poruszanie się po wirtualnym buforze za pomocą liter szybkiej nawigacji. Po naciśnięciu odpowiedniej litery, następuje przeskoczenie do następnego elementu danego typu, a w połączeniu z klawiszem Shift do elementu poprzedniego.
Litery obsługiwane w nowych wirtualnych buforach (Firefox 3):
Dodatkowo w nowych wirtualnych buforach (Firefox 3) dostępne są dwa skróty klawiszowe: Control+Strzałka w górę oraz Control+Strzałka w dół. Przechodzą one w wirtualnym buforze do następnego lub poprzedniego bloku tekstu i pozwalają wygodnie przemieszczać się porcjami w dół lub w górę dokumentu nie pomijając żadnego tekstu. Elementami uznawanymi za blok są między innymi nagłówki, akapity czy elementy listy.
Litery obsługiwane w starszych wersjach wirtualnych buforów:
Przeglądając stronę w wirtualnym buforze niekiedy możesz potrzebować, aby litery zachowywały się jak zwykłe litery (na przykład przy wypełnianiu pól formularza), a nie jak litery szybkiej nawigacji przeskakujące do elementów danego typu. W tym celu stworzony został tryb formularza. Wejście i wyjście z tego trybu następuje przez naciśnięcie kombinacji klawiszy NVDA+Spacja.
Dostęp do listy linków w aktualnym wirtualnym buforze możliwy jest za pomocą klawiszy NVDA+F7. W okienku, które pojawi się po naciśnięciu skrótu możesz wybrać interesujący cię link i aktywować go.
Prace nad programem NVDA nadal trwają, kolejne wersje są ciągle poprawiane i uaktualniane, możliwe jest zatem, iż wprowadzone zmiany sprawią, że część poleceń opisanych w podręczniku użytkownika stanie się nieaktualna. W razie problemów z którymkolwiek z opisanych poleceń odwiedź stronę: http://www.nvda-project.org/ w celu uzyskania dalszych informacji.